تحلیل حقوقی سند آموزش ۲۰۳۰ یونسکو و تعارض آن با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

در صحنه معاهدات بین المللی این را باید بدانیم هر امضایی بار حقوقی خاص خود را دارد./ با وجود سند تحول بنیادین آموزش و پرورش دیگر چه نیازی به امثال سند آموزشی ۲۰۳۰ وجود دارد./ تهیه سند ملی آموزش ۲۰۳۰ و دادن تعهد به یونسکو با اصول ۴، ۱۵۳، ۷۷ و ۱۲۵ قانون اساسی نیز در تعارض است.

نهادهای وابسته به سازمان ملل از جمله یونسکو، یونیسف، نهاد دفاع از حقوق زنان و ... متاثر از نظام‌های استعماری، طرح‌های خود را دائماً روانه کشورها از جمله ایران می‌کنند ؛ اخیراً در راستای طرح توسعه پایدار، «سند ملی آموزش ۲۰۳۰» با همکاری برخی مسئولان دولت ایران بدون اطلاع‌رسانی شفاف، رونمایی شد.

انقلاب اسلامی، انقلابی الهی و برخواسته از لایه های عمیق باطنی بشر، برای مبارزه سازمان یافته با نظام کفر در همه شئون سیاسی، فرهنگی و اقتصادی به رهبری امام بزرگوار برآمد و بنیان های فکری این تمدن را به چالش کشید.

در ماه های اخیر، متأسفانه سخن از امضای سندی بین المللی به نام سند آموزش ۲۰۳۰ و رونمایی از سند اجرایی آن آن در کشور،تحت عنوان سند ملی، به زبان آمده که که سوالات و ابهامات زیادی را برای متولیان امور آموزشی و تربیتی نظام جمهوری اسلامی برانگیخته است.

تهیه سند ملی آموزش ۲۰۳۰ و دادن تعهد به یونسکو با اصول۴، ۱۵۳، ۷۷ و ۱۲۵  قانون اساسی نیز در تعارض است. اصل ۴ قانون اساسی می گوید : کلیه قوانین و مقررات مدنی، جزایی، مالی، اقتصادی، اداری، فرهنگی، نظامی، سیاسی و غیر اینها باید بر اساس موازین اسلامی باشد.اصل ۱۵۳ قانون اساسی می‌گوید: هر گونه قرارداد که موجب سلطه بیگانه بر منابع طبیعی و اقتصادی، فرهنگ، ارتش و دیگر شئون کشور شود، ممنوع است. اصل ۷۷ قانون اساسی می‌گوید: عهدنامه‏‌ها، مقاوله‌‏نامه‏‌ها، قراردادها و موافقت‏‌نامه‏‏‌های بین‌‏المللی باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد. اصل ۱۲۵ قانون اساسی می‌گوید: امضای عهدنامه‏‌ها، مقاوله‏‌نامه‏‌ها، موافقت‌نامه‏‌ها و قراردادهای دولت ایران با سایر دولت‌ها و همچنین امضای پیمان‏‌های مربوط به اتحادیه‏‌های بین‏‌المللی پس از تصویب مجلس شورای اسلامی با رییس جمهور یا نماینده قانونی او است.

بر اساس نظام حقوقی جمهوری اسلامی به ویژه قانون اساسی و مشخصا اصول ۷۷ و ۱۲۵ و برخی بندهای سایر اصول، هر گونه ایجاد تعهد بین المللی برای کشور جمهوری اسلامی ایران باید از مسیر قانون گذاری و تصویب مجلس شورای اسلامی انجام شود. اصل ۷۷ قانون اساسی می‌گوید که مجلس باید بر این قراردادها نظارت کند، این سند اصلاً به مجلس نرفته است، هر گونه تعهد بین‌المللی که خلاف شرع و خلاف قانون اساسی باشد، نباید امضا شود. هر قراردادی که باعث شود بیگانه بر منابع اجتماعی، سیاسی و اقتصادی ما مسلط شود، خلاف قانون اساسی است و شرعاً حرام است.

اگر این تعهد موجب سلطه بیگانه شود که قطعاً خواهد شد با اصل ۱۵۳ قانون اساسی در تعارض و با قاعده حقوقی و فقهی نفی سبیل در تضاد آشکار است؛ پس جای سوال دارد که چرا مسئولان نظام جمهوری اسلامی ایران در دولت و مجلس از این امر مهم غفلت نموده‌اند؟!

در بندهای مختلف سند ۲۰۳۰، شاهد وجود عبارات مبهم هستیم که قابلیت تفاسیر متعدد و بعضا علیه ما را دارد! به همین دلیل روشن نیست که چه مرجعی تفسیر آن را بر عهده دارد.

در ادامه بحث های «مهارت های زندگی» که بر پایه آموزش جنسی به کودکان است، «آموزش دختران و پسران»، «آموزگاران صاحب صلاحیت» که معلوم نیست مورد صلاحیت چه کسی است؟ «پذیرش رهبری و هدایت یونسکو»  که خلاف قانون اساسی است، «برابری جنسیتی»، «تضمین آموزش باکیفیت، فراگیر و برابر و ارتقای فرصت‌های یادگیری مادام‌العمر برای همه» است، در حالی که تعابیر و برداشت‌هایی از آموزش باکیفیت وجود دارد که با مبانی آموزش در مدارس و دانشگاه‌های جمهوری اسلامی مغایر است، «تغییر محتوای درسی»  و .. از ابهامات  مهم سند آموزش ۲۰۳۰ است. این ها همه از موارد قابل تأمل و حساسیت برانگیز است که حداقل باید بایستی در هنگام امضاء با دقت بیشتری مورد بحث کارشناسی قرار می دادیم که این موارد با کدام اصل قانون و موازین شرع مقدس اسلام انطباق دارد ؟ که برخی از بندهای این سند تعارض و نقض صریح بند ۴ قانون اساسی است. اصل ۴ قانون اساسی« تبعیت همه قوانین از شرع مقدس اسلام» را مطرح می کند. البته برخی مسائل مانند آموزش همگانی جزو شعارها و اصول اساسی آموزشی خود ما هم هست که طی این سال ها اقدامات گسترده ای هم در این زمینه انجام شده است، اما وقتی اینها را هم عمل می کنیم گویا به دستور آنها و طبق سند جهانی عمل کرده‌ایم.

تضمین صلح بدون خشونت را مطرح می‌کنند و سازمان ملل آیات جهاد در کتب درسی را مصداق خشونت می­‌داند حتی عزاداری برای امام حسین(ع) را خشونت می‌دانند که حتی برخی کشورهای عربی محتوای درسی خود را تغییر داده اند. این مورد برخلاف فرهنگ و تربیت دینی ما هست ما به کودکانمان، اخلاق را یاد می‌دهیم ، تحت این سند می خواهند تربیت دینی را از ما بگیرند و سبک زندگی غربی را بپذیریم در حالیکه آنها کینه و خشونت را به کودکانشان آموزش می‌دهند و این مسئله را بی‌ایراد می‌دانند.برای مثال در دولت آمریکا، معلمان و کارمندان مدارس و دانشگاه‌ها، تحت شرایط خاصی می تواند سلاح خود را به همراه داشته باشند.

حال سوال اساسی این است که با وجود سند تحول بنیادین آموزش و پرورش مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۹۰ که با تاکید بر ابعاد سه‌گانه انسانی، اسلامی و بومی توسط نخبگان ایرانی تدوین شده و هدف آن تربیت انسان هایی مسئولیت‌پذیر و تکلیف‌مدار بر مبنای آموزه‌های اسلامی است، چرا هنوز این سند به برنامه تبدیل نشده و اگر شده با وجود این سند دیگر چه نیازی به امثال سند آموزشی ۲۰۳۰ وجود دارد؟!

در پایان این نکته را یادآور می شوم که جوابی که مسئولان امر در پاسخ به اظهارات کارشناسان می دهند این است که گفتند این کار داوطلبانه انجام شده، و فقط تعهد است و الزام آور نیست؛ ولی در عمل کشور را متعهد کردند که تا سال ۲۰۳۰ این سند پیاده شود، وزارت امور خارجه بسیاری از قراردادها مثل همین سند را می‌گویند الزام‌آور نیست ولی بعد مشخص می‌شود اگر اجرا نکنیم، محکوم می‌شویم. در صحنه معاهدات بین المللی این را باید بدانیم هر امضایی بار حقوقی خاص خود را دارد و ما نباید زمینه ساز ایجاد بهانه و تبعات بین المللی مانند بهانه های حقوق بشر، امنیت بین الملل و امنیت منطقه و .. باشیم. ما در این قضیه تجربه بسیاری داریم و حداقل تجربه ما در زمینه برجام در خصوص عدم اعتماد به غرب یا نگاه ویژه به آنهاست. با توجه به پيشينه فعاليت نهادهاي بين المللي در ايران مخصوصا يونسکو که تفکري ليبرالي غربي دارد آيا بايد چنان دروازه هاي فرهنگي و آموزشي کشور براي حضور گسترده آنها باز کرد که خواب از چشمان رهبر انقلاب اسلامي گرفته شود، این روزها مردم و رهبری از وضعیت اقتصاد و معیشت و فرهنگ گله مند هستند ان شاء الله که مسئولین نظام، فارغ از بحث ها و سلایق سیاسی و حاشیه ها ، در سال جدید با پشتکار و همت به رفع دغدغه های مردم و رهبری بپردازند.

عباس جلیلی ؛ پژوهشگر و مشاور حقوقی

دیدگاه ها

مجید

مردم ما در انتخابات به همه ارگان‌ها گفتند هر کسی به جای خود و به کار خود گفته روحانی در اولین تشست خبری
منظور روحانی به سپاه و نیروهای انقلاب است برای کنار گذاشتن انقلابیون به بهانه نظامیگری وخشونت تا مزاحمی برای اعمال خود نداشته باشد البته این حرف مردم نیست ولی روحانی همه نیات خود را میتواند با نام مردم بخورد مردم بدهد البته این تفکر اشناست
برمیگردد به رحلت پیامبر و بهانه ای که علی (ع) بزرگترین رزمنده وجنگ اور مدافع اسلام در تاریخ خلیفه نشد زیاده نمیگویم برمیگردیم به مستندات و جواب حضرت علی (ع) و فاطمه زهرا(س)ودلایل خلیفه نشدن ان حضرت

۱- : كينه قريش از كشته شدن پهلوانانشان توسط امير المؤمنين عليه السلام نهج البلاغة ، خطبة ۱۶۲
۲-قريش با كينه هاي فروخفته و بيماري حسادت دست در دست يكديگر به جنگ با امير المؤمنين روي آورد همانگونه كه در شروع و آغاز دعوت رسول خدا (صلي الله عليه وآله وسلم) نيز به همين روش و سيره عمل كرده بود شرح نهج البلاغة ، ج ۱۶ ، ص ۱۵۱
۳-امام سجاد عليه السلام در پاسخ اين سؤال كه چرا قريش با علي عليه السلام دشمني مي ورزيد؟ مي فرمايد: چون علي عليه السلام سران آن ها را به دوزخ فرستاد و براي بازماندگانشان جز عار و ننگ باقي نگذاشت مناقب آل أبي طالب ، ابن شهر آشوب ، ج ۳ ، ص ۲۱
۴-قريش تمام كينه هايي كه از رسول خدا (صلي الله عليه وآله وسلم) در دل داشت در حق من آشكار نمود و پس از من به زودي در حق فرزندان من نيز آن را ابراز خواهد كرد ، مرا با قريش چه كار ؟! ، همانا به امر خدا و رسول با آنان جنگيدم ، آيا اين است سزاي كسي كه خدا و پيامبرش را اطاعت كرده است
شرح نهج البلاغة ، ابن أبي الحديد ، ج ۲۰ ص ۳۲۸ و ينابيع المودة لذوي القربي ، القندوزي ، ج ۱ ص ۴۰۷
۵- سایر اولیای خدا نیز در شرایطی مجبور به سکوت می شدند حضرت زهرا (س) در پاسخ به چنین سوالی فرمود مَثَل امام مَثَل کعبه است،
مردم باید بیایند وکعبه را طواف کنند ودور کعبه بگردند نه اینکه کعبه دور انها بگردد مردم باید سراغ امام می امدند نه اینکه امام سراغ انها برود.

ولی با اینها علی (علی علیه السلام) شبها سراغ مهاجر و انصار رفت و انها وعده می دادند که فردا به پشتیبانی ان حضرت خواهند امد، ولی فردا به جز چند نفر به وعده ی خود عمل نمی کردند، و علی (علی علیه السلام) این عمل را به خاطر اتمام حجت چندین بار تکرار کرد، تا عذری برای کسی باقی نماند

عضوی از جامعه ایران

موافق تمامی مفاد مقاله نوشته شده نیستم. تمامی مواردی که در سند ۲۰۳۰ مطرح شده از ارزش های یک جامعه سالم محسوب میشه و هیچ مغایرتی با اصل اسلام ندارد. برابری جنسیتی و آموزش با کیفیت و آموزش جنسی به کودکان مواردی هست که سیستم آموزشی کنونی ما در این حوزه ها دارای ضعف هست و باید اصلاح گردد. برابری جنسیتی در پذیرش دانشگاه ها نداریم. سیستم آموزشی فوق العاده بی کیفیتی داریم. آموزش مسائل جنسی حتی در دانشگاه ها هم به درستی صورت نمی گیرد، و چه بسیار کودکان ناآگاهی که صرفه به دلیل عدم آموزش صحیح در مدارس و خانواده و از سر کنجکاوی دچار بارداری های ناخواسته و فجایع بعدش می شوند. تنها زمانی می توانید به این تندی انتقادی در سند ۲۰۳۰ بگیرید که حداقل کاری برای اصلاح ضعف های سیستم آموزشی کشور یا انجام گرفته باشد و یا حداقل در حال انجام باشد. نهایتا از امضای سند ۲۰۳۰ مشعوف شدم و آن را به فال نیک می گیرم. امید آن که در راه تعالی و درست قدم برداریم.

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی نوشته شوند و یا غیر مرتبط با موضوع باشند منتشر نخواهند شد.