سازمان قضایی نیروهای مسلح = ساختار ،صلاحیت و عملکرد

همه ساله در سالروز شهادت مظلومانه شهید دکتر بهشتی معمار دستگاه قضایی کشور بدست منافقان کوردل در سال ۱۳۶۰ و همزمان با  فرا رسیدن هفته قوه قضائیه فرصت مناسبی فرا روی خدمت گذاران مردم در دستگاه  قضایی قرار می گیرد تا به بیان گوشه ای از اقدامات و عملکرد خود در مسیر تعالی نظام مقدس اسلامی و تحقق عدالت در جامعه بپردازند. انعکاس تلاشهای صورت گرفته  و آگاهی بخشی نسبت به برنامه های در دست اقدام می تواند از مهمترین راهبرد ها و سیاستهای قوه قضائیه در عرصه اطلاع رسانی به ویژه در سالهای اخیر باشد.

فرمایشات مقام  عظمای ولایت در خصوص لزوم پاسخگویی مسئولان و تاکیدات ریاست محترم قوه قضائیه حضرت آیت اله آملی لاریجانی  در زمینه اطلاع رسانی سریع  و دقیق  و شفاف از اقدامات واحد های قضایی زمینه ساز تحول چشمگیری در این عرصه در مجموعه قضایی کشور شده است.

در طول سال گذشته اقدامات ارزنده وسیعی در مجموعه دستگاه قضایی کشور و استان  کردستان صورت پذیرفته و سازمان قضایی نیروهای مسلح نیز به عنوان  بخش مهمی از ساختار  قوه قضائیه ؛ جایگاه ویژه ای در توسعه و تحول و تحقق اهداف و سیاست های توسعه قضایی کشور داشته است.

در این فرصت پیش از طرح فعالیتها و تلاشها و برنامه های انجام شده اشاره ای به وظایف و صلاحیتهای رسیدگی سازمان قضایی نیروهای مسلح  می شود.

از این منظر پیشینه تاریخی در  اصل ۸۷ قانون اساسی مشروطه مصوب ۱۲۸۶ هجری شمسی ضرورت تاسیس محاکم نظامی پیش بینی شده بود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی تدوین قانون اساسی جدید بر اساس اصل ۱۷۲ قانون اساسی برای رسیدگی به جرایم خاص نظامی  وانتظامی  نیروهای مسلح کشور محاکم نظامی مطابق قانون تشکیل و دادستانی  و دادگاه های نظامی بخشی از قوه قضائیه کشور و مشمول اصول مربوط به این قوه هستند.

مهمترین اهداف تشکیل یک مرجع تخصصی برای رسیدگی به جرایم نظامیان؛ تسریع در رسیدگی وقاطعیت و حتمیت در رسیدگی و حفظ اسرار نیروهای مسلح و وظایف  مهم و خطیر ایشان و رسیدگی تخصصی و آگاهانه به این نوع جرایم است.

تشکیلات قضایی و اداری سازمان قضایی و انتصاب قضات آن بر اساس تبصره ماده ۵۷۳ قانون آیین دادرسی کیفری  مصوب ۱۳۹۲ به تشخیص رئیس قوه قضائیه می باشد که رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح  کشور پیشنهاد های مربوط بر موارد مذکور را به رئیس قوه قضائیه  ارائه می نماید.

در مرکز هر استان سازمان قضایی نیروهای مسلح تشکیل می شود و در شهرستان ها نیز در صورت نیاز دادسرای نظامی ناحیه به تشخیص رئیس قوه قضائیه تعیین می شود که در استان کردستان به لحاظ وجود این ضرورت دادسرای ناحیه سقز و بانه تشکیل شده و مشغول به کار است رئیس دادسرای نظامی ناحیه که معاون دادستان نظامی مرکز استان است علاوه بر نظارت قضایی بر امور اداری نیز ریاست دارد. رئیس سازمان قضایی استان بر کلیه شعب دادگاه و دادسرای نظامی استان نظارت و ریاست اداری دارد.

بموجب ماده۵۹۷ قانون آیین دادرسی کیفری به جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی  و انتظامی اعضای نیروهای مسلح (به جز جرایم در مقام ضابط دادگستری ) در سازمان قضایی رسیدگی می شوند و بر اساس تبصره همین ماده به کلیه جرایم امنیتی نیروهای مسلح و جرایم حین خدمت آنان نیز در دادسرای نظامی رسیدگی خواهد شد. علیرغم اینکه دادسرای نظامی یک مرجع اختصاصی است ،لیکن دادگاه های نظامی مقید به اصول و قواعد دادرسی کیفری و قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و با رعایت حقوق شهروندی و استلزامات مربوطه بوده و اهتمام جدی در مراعات  این اصول و قواعد و قوانین قابل ملاحظه است

اهم اهداف  و اقدامات سازمان قضایی نیروهای مسلح را به شرح ذیل می توان تلخیصاٌ مطرح نمود.

پیشگیری از وقوع جرم ؛علیرغم آنکه وظایف اصلی و قانونی سازمان قضایی نیروهای مسلح  رسیدگی کیفری به جرایم می باشد لیکن با توجه به تکلیف بند پنجم از اصل ۱۵۶ قانون اساسی  امر پیشگیری از وقوع جرم به عنوان یکی از راهبردهای کلان دستگاه قضایی و سازمان قضایی در حال برنامه ریزی علمی و عملی و پژوهشی  و کاربردی  و پیگیری و اجراست که از طریق  کلاسهای آگاه سازی  در نیروهای مسلح و نشست ها و جلسات متوالی در یگانهای نیروهای مسلح و همایش هاو مجامع تخصصی سالیانه و هدفمند پیشگیری از وقوع جرم در سطح استان و افزایش آگاهی حقوقی  و قضایی نیروهای مسلح  در حال انجام است که الحمداله با استقبال فرماندهان استان آثار آن موجب کاهش وقوع برخی از جرایم در سطح نیروهای مسلح شده است.

استفاده از سیستم های نوین رایانه ای : جهت تسریع در امورات علاوه بر نصب و راه اندازی سامانه مدیریت قضایی در استان و آموزش همکاران اداری و قضایی و ارتقای سطح دانش و مهارت رایانه ای همکاران و طراحی نرم افزار های مرتبط و استفاده از آن در حال حاضر کلیه امورات اداری و قضایی و مراجعین و ... از طریق این سامانه انجام می شود که گامی مهم در راستای تسریع در امورات  و تکریم ارباب رجوع و افزایش رضایت مندی مراجعین می باشد.

تسریع در رسیدگی و جلوگیری از اطاله دادرسی ؛ یکی از اهداف  و سیاستهای سازمان قضایی نیروهای مسلح جهت اثربخشی احکام و پیشگیری کیفری از وقوع جرایم تسریع در روند رسیدگی هاست که از طرق مختلف نظیر صدور کیفرخواست شفاهی و تناسب قرارهای تامین کیفری و تشکیل جلسات مستمر قضایی برای وحدت رویه قضایی، استفاده از سیستم cms و استفاده از ضابطین تخصصی و طرح های ارجاع به ضابط  و ...در حال پیگیری و تحقق است.

آموزش ضابطین نظامی؛ نظر به اهمیت وظایف و اختیارات ضابطین نظامی و با تصویب قانون جدید آیین دادرسی کیفری و اینکه ضابطین تحت نظارت و تعلیمات دادستان انجام وظیفه ضابطیت می نماید لذا بحث برگزاری دوره های آموزشی خاص ضابطین و برگزاری آزمون های مرتبط و ارتقای دانش حقوقی و آگاهی از قوانین مرتبط به طور جدی در دستور کار قرار گرفت و تا کنون در سطح استان بیش از ده هزار نفر ساعت آموزشی برای کلیه ضابطین نظامی در اقصی نقاط استان کردستان و کلیه شهرستانها توسط قضات  سازمان قضایی استان کردستان برنامه ریزی و اجرا شده است.

تعامل با فرماندهان؛ امنیت کنونی استان کردستان  مرهون زحمات  و تلاشهای شبانه روزی نیروهای مسلح استان است. از سوی دیگر حسن رسیدگی به سوانح و جرایم مرتبط جهت حفظ سلامت و صیانت از نیروها و تسریع در رسیدگی  مورد خواست فرماندهان است مضافاً ایجاد باز دارندگی  قاعدتاً مستلزم وجود تعامل بین نیروهای مسلح و دستگاه قضایی است که الحمداله وجود تعامل سازنده و پویا فی مابین کمک شایانی به تحقق اهداف موصوف نموده است.

تکریم ارباب رجوع: با عنایت به تاکیدات  بنیانگذار انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) و فرماندهی معظم کل قوا و سیاست های قوه قضائیه امروز بحث تکریم ارباب رجوع به عنوان یک موضوع عینی سر لوحه امورات جاری سازمان قضایی نیروهای مسلح است  و شاهد بالاترین سطح ابراز رضایت مندی از عملکرد  وخدمات رسانی کارکنان اداری و قضایی استان کردستان هستیم.

وضعیت زندان و زندانیان؛ علاوه بر تفکیک محل نگهداری زندانیان نظامی و بهبود سطح کیفی امور رفاهی و خدماتی و آموزشی و درمانی اصلاحی  ، تربیتی و غنی سازی اوقات فراغت و کارورزی در حرفه های مختلف زندان وتلاش در جهت کاهش آمار زندان و مساعدت های مالی و قانونی جهت تسریع در روند آزادی آنان ؛ نظارت مستقیم ،بازدیدهای متعدد توسط رئیس سازمان و دادستان نظامی و قاضی ناظر زندان و قضات سازمان جملگی در جهت  سیاست بهبود وضعیت زندان و زندانیان در حال پیگیری و انجام است.

به قلم دادستان نظامی استان کردستان-  مجتبی شیرود بزرگی

دیدگاه ها

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی نوشته شوند و یا غیر مرتبط با موضوع باشند منتشر نخواهند شد.